ในยุคดิจิทัล ข้อมูลสามารถเดินทางได้รวดเร็ว เพียงปลายนิ้วสัมผัส การ “คลิก” และ “แชร์” สามารถส่งต่อข้อมูลไปยังผู้คนจำนวนมหาศาลได้ในเวลาอันสั้น โดยเฉพาะข้อมูลสุขภาพที่มีผลโดยตรงต่อชีวิตและการตัดสินใจของผู้คน ยิ่งทำให้การสื่อสารในโลกออนไลน์มีพลังมากกว่าที่เคย แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์แต่ละช่องทางมีบทบาทและกลุ่มเป้าหมายที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็น Facebook ที่เน้นการสื่อสารในวงกว้าง Instagram ที่เข้าถึงคนรุ่นใหม่ หรือ X (Twitter) ที่เหมาะกับการสื่อสารข้อมูลเชิงประเด็น ความหลากหลายนี้ทำให้ข้อมูลสามารถกระจายตัวได้รวดเร็วและครอบคลุมมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ความเร็วและความกว้างของการเข้าถึง ไม่ได้เป็นปัญหาเท่ากับ “ความน่าเชื่อถือ” ของข้อมูลที่ถูกส่งต่อ

การวิจัยชิ้นหนึ่งรายงานว่า ข้อมูลเท็จมีแนวโน้มถูกเผยแพร่เร็วและกว้างกว่าข้อมูลจริงถึงร้อยละ 70 ในทุกประเภทเนื้อหา ขณะเดียวกัน แพทย์กว่าร้อยละ 94 ในสหรัฐอเมริกาเคยพบผู้ป่วยที่ได้รับข้อมูลสุขภาพที่ผิดพลาดจากสื่อสังคมออนไลน์ ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า การแชร์ข้อมูลโดยขาดการตรวจสอบ อาจนำไปสู่ความเข้าใจผิดและพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ 

สิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ใช้งานจำนวนไม่น้อยมักรีบแชร์ข้อมูลด้วย “ความหวังดี” โดยไม่ได้อ่านเนื้อหาอย่างครบถ้วน หรือไม่ได้ตรวจสอบแหล่งที่มาอย่างรอบด้าน ส่งผลให้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน เช่น ข่าวลือเกี่ยวกับยา วิตามิน หรือวิธีรักษาโรค ถูกเผยแพร่ในวงกว้าง และยิ่งตอกย้ำความเชื่อที่ผิดในสังคม

ดังนั้น ในโลกที่ข้อมูลเผยแพร่เร็ว การมี “วิจารณญาณ” จึงสำคัญยิ่งกว่าความเร็ว การหยุดคิดก่อนแชร์ ตรวจสอบแหล่งที่มา และพิจารณาความน่าเชื่อถือของข้อมูล คือพื้นฐานที่ทุกคนสามารถทำได้ เพื่อป้องกันไม่ให้ความหวังดี กลายเป็นความเสี่ยงต่อสังคม

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2568” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดเรื่องพิเศษ เรื่อง รอบรู้และรอบคอบ ความรอบรู้ด้านสุขภาพบนพื้นที่ดิจิทัล

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล